ਨਵੀੰ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈੰਕ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਆਜ ਦਰ ਯਾਨੀ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ‘ਚ 0.50 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਇਜ਼ਾਫਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਲਦੇ ਰੈਪੋ ਰੇਟ 4.90 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋੰ ਵੱਧ ਕੇ 5.40 ਫ਼ੀਸਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕੇ ਹੋਮ ਲੋਨ ਤੋੰ ਲੈ ਕੇ ਆਟੋ ਅਤੇ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ EMI ਵੱਧ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
EMI ‘ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਇੰਨਾ ਇਜ਼ਾਫਾ
ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਬੋਝ ਬੈੰਕਾੰ ਵੱਲੋੰ ਸਿੱਧੇ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾੰ ‘ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੇ ਚਲਦੇ ਲੋਨ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਨ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਕੜਿਆੰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾੰ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਮ ਲੋਨ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦੀ ਮਿਆਦ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ, ਤਾੰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸ਼ਤ 24,168 ਰੁਪਏ ਤੋੰ ਵੱਧ ਕੇ 25,093 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕੁਝ ਅੰਕੜਿਆੰ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾੰ।
RBI ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਕਿਉੰ ਵਧਾਉੰਦਾ ਜਾੰ ਘਟਾਉੰਦਾ ਹੈ?
RBI ਦੇ ਕੋਲ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾੰ RBI ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਧਾ ਕੇ ਇਕੋਨਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮਨੀ ਫਲੋ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾੰ ਬੈੰਕਾੰ ਨੂੰ RBI ਤੋੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈੰਕ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾੰ ਲਈ ਲੋਨ ਮਹਿੰਗਾ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੋਨਾਮੀ ‘ਚ ਮਨੀ ਫਲੋਅ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਨੀ ਫਲੋਅ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾੰ ਡਿਮਾੰਡ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘਟੇਗੀ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾੰ ਜਦੋੰ ਇਕੋਨਾਮੀ ਬੁਰੇ ਦੌਰ ‘ਚੋੰ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਤਾੰ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਮਨੀ ਫਲੋਅ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ RBI ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈੰਕਾੰ ਨੂੰ RBI ਤੋੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ ਸਸਤਾ ਹੋ ਜਾੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾੰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਸਤੀ ਦਰ ‘ਤੇ ਲੋਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇੰ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋੰ ਇਕੋਨਾਮੀ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤਾੰ ਡਿਮਾੰਡ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ RBI ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾੰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਇਕੋਨਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮਨੀ ਫਲੋਅ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਸੀ।
ਕੀ ਹੈ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਅਤੇ ਰਿਵਰਸ ਰੈਪੋ ਰੇਟ?
ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ RBI ਤੋਂ ਕਰਜ਼ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੈਅ ਰੇਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਜ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਬੈੰਕ ਆਪਣੀ ਬੱਚਤ ਦੀ ਰਕਮ RBI ਕੋਲ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਕਮ ‘ਤੇ RBI ਇੱਕ ਤੈਅ ਰੇਟ ‘ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਵਰਸ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
