ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ‘ਤੇ ਪਿਛਲੇ 378 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਆਖਰ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਾਪਸੀ 2 ਦਿਨ ਬਾਅਦ 11 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਟੈਂਟ ਉਖਾੜਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਬਲਬੀਰ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਹੰਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।”
ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 32 ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ:-
- 11 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਫਤਹਿ ਮਾਰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਿੰਘੂ ਅਤੇ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਇਕੱਠੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਗੇ।
- ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਗੇ।
- ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 113 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ ਮੋਰਚੇ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ 28 ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਸਹਿਮਤੀ
MSP: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਏਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਲਹਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਫਸਲਾਂ ‘ਤੇ MSP ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। MSP ‘ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਖਰੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੇਸ ਵਾਪਸੀ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਦਰਜ ਮਾਮਲੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਲਵੇ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕੇਸ ਵੀ ਤਤਕਾਲ ਵਾਪਸ ਹੋਣਗੇ।
ਮੁਆਵਜਾ: ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨ ਗਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜਾ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੀ ਤਰਜ ‘ਤੇ 5 ਲੱਖ ਦਾ ਮੁਆਵਜਾ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ: ਬਿਜਲੀ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਸਿੱਧੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਸਣੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਨੂੰਨ: ਪਰਾਲੀ ਸਾੜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਿਸ ਸੈਕਸ਼ਨ-15 ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ 5 ਮੈਂਬਰੀ ਹਾਈਪਾਵਰ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਲਬੀਰ ਰਾਜੇਵਾਲ, ਗੁਰਨਾਮ ਚਢੂਨੀ, ਅਸ਼ੋਕ ਧਾਵਲੇ, ਯੁੱਧਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਕੱਕਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਥੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਜ਼ਰੀਏ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਜੁੜੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੇਚ ਕੇਸ ਵਾਪਸੀ ‘ਤੇ ਫਸਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ।
11 ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਹੀ ਸੀ ਬੇਨਤੀਜਾ
ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ 11 ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਨਤੀਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਮਗਰੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਬੰਦ ਰਹੀ। ਕਿਸਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ ਅੜੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ
ਕਾਬਿਲੇਗੌਰ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਇਜਲਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸੀ ਬਿੱਲ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਦਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮੁਹਰ ਵੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ MSP ‘ਤੇ ਗਾਰੰਟੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਕੇਸ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤਮਾਮ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਅੜ ਗਏ; ਜਿਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਖਰ ਹੁਣ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਗਈਆਂ
ਇੱਕ ਸਾਲ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਣ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਕਈ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਜੁੜੇ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇਸ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਨਾਤਾ ਰਿਹਾ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਹੋਈ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਦਰਅਸਲ, 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਦੀ ਗਈ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਕੇਸਰੀ ਝੰਡਾ ਫਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।
- ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਇਲਜਾਮ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਆਈ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨਾਲ ਰੇਪ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
- ਕਰੀਬ 2 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ‘ਤੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਦਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਸ਼ਖਸ ‘ਤੇ ਇਲਜਾਮ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕਿਰਕਿਰੀ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਲਾ ਝਾੜ ਲਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।
- ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇਲਜਾਮ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਟੋਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪਬਲਿਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਬੋਹਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਆਗੂ ਅਰੁਣ ਨਾਰੰਗ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ, ਪਠਾਨਕੋਟ ਨੇੜੇ ਟੋਲ ਪਲਾਜਾ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਬੀਜੇਪੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ, ਕਰਨਾਲ ‘ਚ ਸੀਐੱਮ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਾਂਸਦ0 ਰਵਨੀਤ ਬਿੱਟੂ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
