ਬਿਓਰੋ। ਰੂਸ-ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁਣ 115 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਣਾ ਲਗਭਗ ਤੈਅ ਹੈ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 40 ਜਾਲਰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 20-25 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਇਜਾਫਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਇਜਾਫਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣਾਵੀ ਮੋਹਲਤ ਦਾ ਟ੍ਰੈਂਡ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬੱਚਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੋਣਾਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਉਹ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਵਕਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਣੇ ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ 10 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਆਉਣਗੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜੂਨ 2010 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 20 ਜੂਨ, 2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਪਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਤੂਬਰ, 2014 ਤੱਕ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ 19 ਅਕਤੂਬਰ, 2014 ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਵੀ ਆਇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਰੂਸ-ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਜੰਗ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਕਰੂਡ ਦਾ ਭਾਅ
24 ਫਰਵਰੀ, 2022 ਨੂੰ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ‘ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜਾਰ ਧਰਾਸ਼ਾਈ ਹੋ ਗਏ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੱਧ ਗਈ ਅਤੇ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਰੂਸ ਆਇਲ ਅਤੇ ਨੈਚੂਰਲ ਗੈਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। BP ਸਟੈਟੀਕਲ ਰਿਵਿਊ ਮੁਤਾਬਕ, 2020 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਅਤੇ ਨੈਚੂਰਲ ਗੈਸ ਕੰਡੇਨਸੇਟ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 10.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਰੂਸ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 50 ਤੋਂ 60 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਕ੍ਰੇਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਚਲਦੇ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਰੂਡ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਕਰੂਡ ਹਰ ਦਿਨ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
